Μάταλα: Σπηλιές, Χίπις και η Παραλία που τα Έκανε Διάσημα

Η Τζόνι Μίτσελ έγραψε εδώ το «Carey», κάτω από τον βράχο όπου έζησε σε μια σπηλιά την άνοιξη του 1970. Αυτό το ένα γεγονός εξηγεί τα περισσότερα από όσα θα βρείτε σήμερα στα Μάταλα: τα ζωγραφισμένα συνθήματα, τα γερασμένα βανάκια VW στο πάρκινγκ, το ετήσιο φεστιβάλ στην παραλία, και ένα χωριό λίγων εκατοντάδων κατοίκων που έχτισε ολόκληρη την ταυτότητά του γύρω από ένα σύντομο, παράξενο κεφάλαιο, τότε που οι χίπις όλου του κόσμου αποφάσισαν ότι ένα ψαροχώρι στο Λιβυκό Πέλαγος ήταν το τέλος του δρόμου.

Οι σπηλιές

Οι διάσημες σπηλιές, ανοιγμένες σε τακτικές σειρές στον βόρειο βράχο του κόλπου, είναι πολύ παλαιότερες από όσο αφήνει να εννοηθεί η ιστορία των παιδιών των λουλουδιών. Οι περισσότερες λαξεύτηκαν στη ρωμαϊκή και την παλαιοχριστιανική περίοδο, πιθανότατα ως τάφοι, κάτι που προσδίδει μια κάποια μαύρη κωμωδία στο γεγονός ότι αργότερα ταξιδιώτες εγκαταστάθηκαν εκεί με υπνόσακους και κιθάρες. Η κοινότητα κράτησε από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 μέχρι που οι αρχές και η εκκλησία έχασαν την υπομονή τους στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Σήμερα ο βράχος είναι περιφραγμένος αρχαιολογικός χώρος με μικρό εισιτήριο· ενημερωθείτε επιτόπου για το ωράριο, ανεβείτε τα φθαρμένα σκαλιά και κοιτάξτε πίσω, πέρα από τον κόλπο, από ένα άνοιγμα λαξεμένο πριν από δύο χιλιάδες χρόνια.

Η παραλία και οι γειτόνισσές της

Ο ίδιος ο κόλπος των Μάταλων δικαιώνει τη φήμη του: 300 μέτρα άμμου και ψιλού βότσαλου, νερά που βαθαίνουν γρήγορα για κανονικό κολύμπι, και ο ήλιος να δύει κατευθείαν μέσα στη θάλασσα ανάμεσα στα ακρωτήρια, ένα γεγονός που τα μπαρ της παραλίας αντιμετωπίζουν ως βραδινή παράσταση. Όταν η κεντρική παραλία γεμίζει, οι ντόπιοι περπατούν είκοσι λεπτά πάνω από τον κόκκινο βράχο προς τα βόρεια, στην εύλογα ονομασμένη Κόκκινη Παραλία, μικρότερη, με γυμνισμό κατά παράδοση, και προσβάσιμη μόνο με αυτό το σκαρφάλωμα. Λίγο πιο πάνω στην ακτή, ο Κομμός απλώνεται μακρύς και μισοάδειος κάτω από μια μη ανασκαμμένη μινωική λιμενική πόλη, με χελώνες καρέτα καρέτα να γεννούν στο ήσυχο άκρο του.

Πέρα από την παραλία

Το μινωικό ανάκτορο της Φαιστού βρίσκεται δέκα λεπτά στην ενδοχώρα, στον λόφο του πάνω από την πεδιάδα της Μεσαράς, και ο συνδυασμός των δύο είναι η κλασική κίνηση: αρχαία το δροσερό πρωινό, Μάταλα το απόγευμα. Ο οδηγός μας για τη Φαιστό και τον μινωικό νότο εξηγεί γιατί πολλοί αρχαιολόγοι την προτιμούν από την Κνωσό. Το χαλί από θερμοκήπια και ελαιώνες που διασχίζετε στη διαδρομή ταΐζει τη μισή Ελλάδα, και τα αγροτικά χωριά κατά μήκος του δρόμου, ιδίως τα Πιτσίδια και ο Σίβας, κρατούν ταβέρνες που μαγειρεύουν καλύτερα από οτιδήποτε στην παραλία.

Τα πρακτικά

Τα Μάταλα βρίσκονται περίπου 70 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Ηρακλείου, μια διαδρομή γύρω στη μία ώρα και ένα τέταρτο μέσα από το νησί. Μια μεταφορά από το Αεροδρόμιο Ηρακλείου στα Μάταλα είναι η ανώδυνη εκδοχή· το δημόσιο λεωφορείο προϋποθέτει αλλαγή στις Μοίρες και γενναιόδωρη διάθεση απέναντι στα ωράρια. Το Matala Beach Festival του Ιουνίου γεμίζει κάθε δωμάτιο σε ακτίνα χιλιομέτρων, οπότε κλείστε από πολύ νωρίς ή διαλέξτε άλλη εβδομάδα. Κι αν η χίπικη νοσταλγία αρχίσει να ξεθωριάζει, θυμηθείτε το σύνθημα του χωριού, ζωγραφισμένο στον τοίχο του λιμανιού, «Today is life, tomorrow never comes», και μετά πηγαίνετε να διαβάσετε για τις υπόλοιπες παραλίες της νότιας ακτής, γιατί η φιλοσοφία ταξιδεύει καλά.